WESOŁE ZABAWY LOGOPEDYCZNE

Warunkiem prawidłowego wymawiania wszystkich głosek jest między innymi sprawne działanie narządów mowy. Aparat mowy składa się z trzech części: narządu oddechowego, który wytwarza prąd powietrza, niezbędny do powstawania dźwięków mowy, narządu fonacyjnego odpowiedzialnego za wytwarzanie dźwięków, oraz aparatu artykulacyjnego, do którego zalicza się znajdujące się ponad krtanią jamy: ustną, gardłową i nosową.

Wymawiając poszczególne głoski musimy wykonać określone ruchy artykulatorów, a zatem wykonywana jest odpowiednia praca mięśni – każda głoska wymaga innych ruchów artykulacyjnych. Dlatego tak ważne są ćwiczenia, które usprawniają narządy mowy i wypracowują świadome oraz celowe ruchy języka, warg, żuchwy i podniebienia. Przeprowadzając ćwiczenia artykulatorów wspomagamy rozwój dziecka. Ćwiczenia te, to faza wstępna do pracy nad skorygowaniem wielu zaburzeń mowy. Bardzo istotne jest, aby były one wykonywane często i systematycznie, oraz aby dziecko miało możliwość obserwowania pracy aparatu mowy w lustrze.

Ćwiczenia języka

  • Kotki – kotek pije mleko – szybkie ruchy języka w przód i w tył, kotek oblizuje się – czubek języka okrąża szeroko otwarte wargi.
  • Zmęczony piesek – dziecko naśladuje pieska, który głośno oddycha i język ma wysunięty na brodę.
  • Szczoteczka – język to szczoteczka do zębów, która po kolei czyści zęby górne od strony zewnętrznej i wewnętrznej, a następnie zęby dolne z obu stron.
  • Cyrkowiec – język próbuje wykonać różne sztuczki np. górkę – czubek języka oparty o dolne zęby, środek się wybrzusza, rurkę – przez którą można wdychać lub wydychać powietrze, szpilkę – układanie wąskiego języka, wahadełko – przesuwanie języka do kącików ust w stronę prawą i lewą.
  • Koniki – czubek języka uderza o podniebienie i opada na dół. Raz konik idzie wolno, to biegnie, parska, śmieje się: iha, iha…

Ćwiczenia warg i policzków

  • Minki – naśladowanie min: wesołej – płaskie wargi, rozciągnięte od ucha do ucha, uśmiech szeroki, smutnej – podkówka z warg, obrażonej – wargi nadęte, zdenerwowanej – wargi wąskie..
  • Rybka – wysuwanie warg do przodu i rozszerzanie na końcu jak u ryb.
  • Zły pies – naśladowanie złego psa, unoszenie górnej wargi, wyszczerzanie zębów.
  • Echo – dobitne wymawianie samogłosek a, o, e, i, u, y.
  • Masaż warg – nagryzanie zębami wargi dolnej, potem górnej.
  • Baloniki – nabranie powietrza i zatrzymanie go w wydętych policzkach, przesuwanie powietrza z jednego policzka do drugiego, balon pękł – dziecko palcami uderza w policzki.
  • Zajęczy pyszczek – wciąganie policzków do jamy ustnej.
  • Motorek – parskanie wargami, naśladowanie odgłosu motoru, traktora.

Ćwiczenia podniebienia miękkiego

  • Chory krasnoludek – kaszlenie z językiem wysuniętym z ust.
  • Balonik – nabieranie powietrza ustami, zatrzymanie w policzkach, następnie wypuszczanie nosem.
  • Zmarźlak – chuchanie na „zamarznięte ręce”.
  • Śpioch – chrapanie na wdechu i wydechu.
  • Kukułka i kurka – wymawianie sylab: ku – ko, ku -ko,uku – oko, uku – oko,kuku – koko, kuku

Ćwiczenia żuchwy

  • Zamykanie i otwieranie domku – szerokie otwieranie ust, jak przy wymawianiu głoski ‚a’, zęby są widoczne dzięki rozchylonym wargom.
  • Grzebień – wysuwnie żuchwy, zakładanie i poruszanie dolnymi zębami po górnej wardze. Cofanie żuchwy, zakładanie i poruszanie górnymi zębami po dolnej wardze i brodzie.
  • Guma do żucia – naśladowanie żucia gumy.

Ćwiczenia oddechowe

  • Czarodziejska pałeczka”sznuruje nam usta – sprawdzamy czy dziecko jest wstanie oddychać przez nos i jak długo to robi.
  • „Spacer po łące”wciągamy powietrze nosem, zatrzymujemy i wypuszczamy nosem – wąchamy kwiatki.
  • Zdmuchiwanie świecynabieramy powietrze nosem, dmuchamy ustami.
  • Długie dmuchanie na płomień świecy chodzi o jak najdelikatniejsze długiewypuszczanie powietrza tak, aby płomień tylko się poruszał, ale nie zgasł.
  • Puszczanie baniek mydlanych przez słomkę.
  • Dmuchanie na serwetkę zabawa w „ducha” (głowa odchylona w tył, kładziemy serwetkę na twarzy, robimy wdech nosem i mocny wydech ustami tak, aby serwetka poleciała do góry)
  • „Sadzenie kwiatków”, „odkurzacz” zabawy te polegają na zasysaniu przez słomkę małych kawałków papieru.
  • Gra” na flecie, glinianych ptaszkach, gwizdkach itp.
  • Na wydechu długo wymawiamy samogłoski: a, e, o, u, y…

          UWAGA!

  1. Nie robimy tych ćwiczeń zbyt długo – może dojść do hiperwentylacji.
    2. Bawimy się w przewietrzonym pomieszczeniu.
    3. Pojemność płuc dziecka jest mniejsza niż dorosłego, więc przy zabawach, „kto dłużej będzie dmuchał, kto dłużej powie…” – zawsze wygra dorosły

 

                                                                    MIŁEJ ZABAWY  

     Ewa Bartnicka